Σαολίν· Πολεμική τέχνη, γυμναστική, φιλοσοφία, θρησκεία ή επιχείρηση;

Καθρέφτισμα στη "Λίμνη των 5 Δράκων" - Κίνα, άνοιξη 2015

Δεν μου αρέσει να περιαυτολογώ αλλά συχνά πυκνά ενδοσκοπώ τα δικά μου ερεθίσματα, τις αιτίες και τα "θέλω" που με ώθησαν να ξεκινήσω το ταξίδι μου στις πολεμικές τέχνες και ιδιαίτερα στο Σαολίν Κουνγκ Φου, ώστε έτσι, καθαρά σε πλαίσια αυτοκριτικής, να εκτιμώ αν βρίσκομαι ακόμα στο σωστό δρόμο και τον αρχικό μου σκοπό.

Με απλά λόγια και χωρίς περιστροφές καταλήγω ότι αυτό που με κέρδιζε και με συνάρπαζε ανέκαθεν συνειδητά ή όχι στο Κουνγκ Φου, ήταν το πάθος και η δύναμη που χαρίζει η άσκηση μιας σωματικής τέχνης που συνδυάζει τη μαχητικότητα με την τεχνική. Προσωπικά δεν το έκανα ποτέ ούτε για να γίνω "Μπρους Λι" ούτε για να πετύχω τη "φώτιση" μέσα από μια πολεμική τέχνη (γιατί πολλοί τα έχουν μπερδέψει). Αυτό που με γέμιζε είναι να "καβαλικεύω τον δράκο" και να πλέω σε πελάγη ελευθερίας που σταματούσαν για λίγο τον χρόνο γύρω μου και μαζί τη φλυαρία του μυαλού μου από την μάταιη καθημερινότητα.

Κατόπιν επειδή είμαι λίγο ανήσυχος με το υπόβαθρο των διαφόρων πραγμάτων που καταπιάνομαι καθώς με εμπνέουν περισσότερο όταν αυτά έχουν ιστορία και βάθος, διαβάζοντας και ψάχνοντας για το Σαολίν, διαπίστωσα ότι είναι αλληλένδετο με ένα κεφάλαιο φιλοσοφίας και τρόπου αντίληψης της ζωής που λέγεται "Ζεν". Αυτός ο συνδυασμός εμποτισμένος στην πρακτική του Σαολίν Κουνγκ Φου, παρήγαγε ένα εκπληκτικό κράμα που για μένα λειτούργησε ως καταλύτης. Συνέδεε μια τέχνη κίνησης σώματος με την φιλοσοφία της "άμεσης εμπειρίας" του Ζεν που με μαγνήτιζε και αναζητούσα από μικρός.

Τελικά όμως τι είναι το Σαολίν Κουνγκ Φου; Η χαμένη - τυλιγμένη στο μυστήριο - πολεμική τέχνη των διάσημων Σαολίν της Κίνας; Είναι η "προχωρημένη και κουλτουριάρικη" alternative γυμναστική που πάει κάποιος και έχει να το λέει στην καφετέρια με τους κολλητούς του; Ένα φιλοσοφικό παραμύθι; Μια προσυλητιστική κεκαλυμένη θρησκεία, ή μια καλοστημένη κερδοφόρα επιχείρηση που παίζει με τα χαμένα μυστικά μιας τεχνικής που σύμφωνα με αυτήν γίνεσαι άτρωτος και ανίκητος από τους εχθρούς πάσης φύσεως...;

Επειδή υπάρχουν πολλοί και εύλογοι συνειρμοί στα μυαλά των ανθρώπων, θα προσπαθήσω να δώσω την δική μου ερμηνεία σαν μαθητής 25 χρόνια, ερευνητής και δάσκαλος κοντά στα 10 χρόνια, της τέχνης αυτής. Ο σκοπός είναι να κατευθύνω με ευκρίνεια και ειλικρίνεια όποιον ενδιαφέρεται να ασκηθεί σε μια πολεμική τέχνη σαν το Σαολίν Κουνγκ Φου, απαντώντας σε κάποια ερωτήματα που ενδεχομένως να δημιουργούν αμηχανία στον κόσμο μιας και το Σαολίν, έχει αρχίσει να παρεξηγείται από πολλούς, είτε κακοπροαίρετα, είτε λόγω άγνοιας.

Όσοι ασχολούνται με τις πολεμικές τέχνες εύλογα καταρχήν αναρωτιούνται αφού το Σαολίν δεν έχει αγώνες, δεν έχει επαφή δεν έχει μάχες με αντιπάλους, τι σόι πολεμική τέχνη είναι αυτή... Απλά και ξεκάθαρα λέω ότι δεν είναι το αντικείμενο της τέχνης αυτής ο άμεση επικράτηση σε ένα ρινγκ ή σε ένα κλουβί... Θα πει κανείς, "όσα δεν φτάνει αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια"; Δεν ξέρω και ελπίζω να μην μάθω. Αυτό που έχω να πω μόνο, είναι ότι αυτή η πύρινη λάβα ενέργειας και αδρεναλίνης που ξεχύνεται στο αίμα, στο σώμα, την καρδιά και το μυαλό κατά την διάρκεια της άσκησης των παραδοσιακών φορμών Σαολίν, πιστεύω ότι δεν πρέπει να δοκιμαστεί ποτέ πάνω σε άνθρωπο, παρά μόνο σε ζητήματα ζωής και θανάτου. Οπότε σαν δάσκαλος ή μαθητής, ελπίζω να μην μάθω ποτέ αν αξίζει σαν πολεμική τέχνη, ή όχι το Σαολίν Κουνγκ Φου.

Στο ερώτημα το αν είναι μια ακόμα εναλλακτική γυμναστική, πιστεύω ότι όποιος έρθει να το κάνει σαν γυμναστική δεν θα αντέξει καν ένα μάθημα. Το να κάνεις τέχνη, ειδικά με το σώμα σου, δεν απαιτεί απλή γυμναστική. Το να γίνει το σώμα σου ένα μέσο έκφρασης τεχνικής, δύναμης, ακρίβειας, ταχύτητας, ισορροπίας, αρμονίας και ομορφιάς, ξέρουν πολύ καλά όσοι ασχολούνται με παρόμοιες τέχνες ή αθλήματα (ενόργανη, κλασσικό μπαλέτο, σύγχρονο ή μοντέρνο χορό) απαιτείται συχνά ακραία καταπόνηση και το σώμα συχνά πρέπει να φτάνει τα όριά του. Εν προκειμένω, ο σκοπός δεν είναι απλώς ένα ωραίο σώμα αλλά ένα σύνολο ιδιοτήτων σώματος και πνεύματος εμποτισμένο με ενέργειες και δυνάμεις που υπάρχουν μόνο για έκτακτες ανάγκες και αυτό το καθιστά ακόμη πιο δύσκολο σαν τέχνη. Αυτό είναι το ιδιαίτερο "ύφος" του Σαολίν που "όσοι το ξέρουν δεν μιλούν και όσοι μιλούν δεν το ξέρουν..."

Είναι άραγε φιλοσοφία; Πολλοί είναι αυτοί που τους γοητεύει η φιλοσοφία του Κουνγκ Φου που κρύβει η τέχνη αυτή και θέλουν να μάθουν περισσότερα μέχρι και να διδαχτούν ένα μοντέλο ζωής βάσει αυτής... Τελικά όμως το Σαολίν δεν έχει ακόμα μια φλύαρη θεωρία για τον κόσμο. Αυτό που σε προτρέπει είναι να "ζήσεις" πιο έντονα την στιγμή και να φύγεις από τις ρηχές γραμμικές ερμηνείες του νου. Να αντιληφθείς την πραγματικότητα μέσω της πράξης "εδώ και τώρα", "σκέψη και η δράση", "μυαλό και σώμα", να γίνουν "ένα". Αυτή είναι μοναδική φιλοσοφία και η άμεση εμπειρία που πραγματεύεται το Ζεν. Το Κουνγκ Φου απλά είναι ένα εργαλείο όπως άλλωστε και άλλες τέχνες της κινέζικής κουλτούρας που αφορούν την διδασκαλεία του Ζεν μέσα από αυτές (καλλιγραφία, ανθοκομία, ποίηση κ.α.).

Επίσης πολλοί συνδέουν το Σαολίν Κουνκ Φου με τον βουδισμό και διερωτώνται αν κρύβεται μέσα του κάποια θρησκεία. Πράγματι ο ναός Σαολίν είναι βουδιστικός και οι καταβολές του είναι καθαρά θρησκευτικές μιας και για αυτό το σκοπό χτίστηκε το 495 μ.Χ. Στις μέρες μας μάλιστα τελεί ένα βουδιστικό κέντρο που δέχεται εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Ωστόσο, ο Μποντιντάρμα, ο ιδρυτής του Ζεν (Τσαν στα κινεζικά) ασκήτεψε δίπλα στο ναό Σαολίν και αυτό αποτελεί ιστορικό και καθόλου τυχαίο γεγονός. Το ίδιο το Τσαν ή Ζεν, όπως έχει επικρατήσει, παρακλάδι μεν του βουδισμού, αλλά πολύ λίγο έχει να κάνει με μια δοξασία μιας και στόχευε σε κάτι άλλο από την απλή πίστη σε κάποιον ακόμα θεό.  Αρκεί μια σύντομη έρευνα και ο καθένας μπορεί να καταλάβει ότι το Τσαν στοχεύει στην άμεση εμπειρία της πραγματικότητας ή αλήθειας που κρύβεται μέσα μας.

Ο κάθε ένας κρατάει αυτό που μπορεί να αντιληφθεί το μυαλό του. Αν κάποιος ψάχνει μια πιο μοντέρνα θρησκεία, (γιατί όπως να το κάνουμε ο βούδας είναι της μόδας τελευταία) μένει στο βουδισμό, αν κάποιος θέλει να ερευνήσει κάτι πιο πέρα από το γνωστό και το "μασημένο" εμβαθύνει στο Τσαν και τέλος τέλος ουδείς λόγος περί ορέξεως προσέγγισης του "πραγματικού"...

Σαν επίλογο προς τον αναζητητή που ψάχνει και ερευνά για το που θα αφιερώσει τον πολύτιμο χρόνο, χρήμα και την ενέργειά του: Οι σχολές που διδάσκουν Σαολίν Κουνγκ Φου οφείλουν να είναι άψογες και επαγγελματικές. Το αντίτιμο για να μάθει κάποιος είναι πρωτίστως σεβασμός αλλά επειδή ζούμε και στον 21ο αιώνα πρέπει να είναι και μια λογική αμοιβή. Μακριά από γραφικούς που υπόσχονται τη Νιρβάνα, μυστικά που ξέρουν, και οι άλλοι δεν ξέρουν, γνώση που έχουν, και άλλος κανείς δεν έχει (και βέβαια δεν θα αποδεχτεί ποτέ που την βρήκαν...).

Το Σαολίν είναι και οφείλει να είναι ένα "όχημα αξιών" που εκλείπουν σήμερα λόγω της αλλοτρίωσης, της απογοήτευσης, της εξαθλίωσης και της απαξίωσης του ανθρωπίνου δυναμικού και της κοινωνίας που ζούμε. Ειδικότερα τα παιδιά που έχουν ανάγκη από σύμβολα και πρότυπα να εμπνευστούν πέφτουν σε λάθος μονοπάτια, παρέες ή οργανώσεις που τα χειραγωγούν ή ακόμα χειρότερα μαθαίνουν να "καβαλάνε τον δράκο" όμως με υποκατάστατα που έχουν ένα πολύ ακριβό αντίτιμο όχι μόνο χρηματικό, αλλά και χειρότερα για την υγεία.

Δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα από το να μοιράζεσαι την ενέργειά σου με τους άλλους, να ιδρώνεις για ένα κοινό σκοπό, να γεμίζεις το σώμα σου δύναμη και αισιοδοξία, να χαίρεσαι ότι κάνεις και να αφιερώνεσαι ολοκληρωτικά σε κάτι, ανιδιοτελώς χωρίς να σκέφτεσαι τη νίκη ή την ήττα, το όφελος ή την ζημία. Αν κάποια τέχνη στο προσφέρει αυτό ακολούθησε την δίχως αμφιβολία, είναι λύτρωση, αξίζει.

Το τι είναι το Σαολίν Κουνγκ Φου πραγματικά το ερμηνεύει ο κάθε δάσκαλος που το διδάσκει με τον δικό του τρόπο. Αναρωτηθείτε αν αυτή η ερμηνεία σας ταιριάζει και σας εμπνέει. Αν όχι, ψάξτε άλλο δάσκαλο ή και άλλη τέχνη, μόνο αυτό που κάνετε, κάντε το για εσάς και για κανέναν άλλον, ο γνώμονας είναι απλός και άμεσος, η ειλικρίνεια.

Εν όψη της νέας σεζόν,
ευχές για "ζεστά" και "δυνατά" μαθήματα.

Στα ίχνη των "παλαιών" του Σαολίν Κουνγκ Φου...

Καμιά φορά πρέπει να φτάσουμε μακριά για να ανακαλύψουμε αυτό που ήταν πάντα, είναι πάντα και θα είναι πάντα μπροστά μας...

Στο τελευταίο μου ταξίδι στην Κίνα διέμεινα και εκπαιδεύτηκα λίγα χιλιόμετρα σε μια μικρή σχολή παραδοσιακού Σαολίν με σκοπό να γνωρίσω ένα σπάνιο και μοναδικό ύφος του Σαολίν Κουνγκ Φου, το στυλ "Σαολίν Γου Κου Λουίν" 少林吴古轮 (Shàolín Wú gǔ lún), ευρύτερα γνωστό ως και η "Ένωση της Καρδιάς και του Μυαλού", Σιν Γι Πα 心意把 (Xīn Yì Bǎ).

Γου Κου Λουίν

Για την ιστορία, αυτή η ιδιαίτερη μέθοδος προέρχεται από τον μοναχό του 18ου αιώνα, 27ης γενιάς μάχιμων μοναχών Σαολίν, Σι Τζι Τσινγκ (το κοσμικό του όνομα ήταν Γου Κου Λουίν από όπου εκεί πήρε και το όνομά του το σύστημα) και βασίζεται στην ολιστική φιλοσοφία της ζωής που συνδυάζει το, "Τσαν" 禅 (Chán) ή Ζεν στα Ιαπωνικά, την Πολεμική τέχνη "Γου" 武 (Wǔ) και την παραδοσιακή Ιατρική "Γι" 醫 (Yī). Πρόκειται για μια πρακτική που μέσω της χρήσης των κατάλληλων κινήσεων, τον έλεγχο της αναπνοής και των παραδοσιακών θεραπευτικών μεθόδων της Κινέζικης Ιατρικής, στοχεύει στην ανάπτυξη της βέλτιστης υγείας και της φυσικής κατάστασης. 

Δεν θα σταθώ πολύ στο πώς αυτός ο "αρχαίος τρόπος" φτάνει ως τις μέρες μας, μόνο θα πω ότι ο δάσκαλος της ακαδημίας Σαολίν Γου Κου Λουίν, Γου Ναν Φανγκ, είναι 4ης γενιάς φυσικής συγγένειας με τον ιστορικό μοναχό Σι Τζι Τσινγκ. Περισσότερο θέλω να μιλήσω για την ίδια την ουσία της άσκησης, όπως την βίωσα κατά την παραμονή μου στην συγκεκριμένη σχολή τον Απρίλη του 2015.

Η πρώτη συνάντηση με τον δάσκαλο της σχολής Γου Ναν Φανγκ ήταν λιτή και ουσιαστική. 

Αφού υπέβαλα τον χαιρετισμό μου μου είπε.

-Φαίνεται ότι έχεις ξανάρθει στην Κίνα..

-Ναι δάσκαλε, είναι η 8η φορά. Είμαι κάθε χρόνο στην Κίνα για να μαθαίνω κοντά στην "πηγή". Γι' αυτό ήρθα να διδαχθώ κι εδώ σε εσάς αλλά δεν μπορώ να διαθέσω πολύ χρόνο... ίσως λιγότερο από 10 μέρες. Βλέπετε έχω αρκετές υποχρεώσεις...

-Σε αυτό το διάστημα κανονικά θα μπορούσες να διδαχτείς μόνο τα βασικά.

-Θα μου επιτρέψετε να προσπαθήσω για κάτι περισσότερο;

-Αυτό θα ήταν δυνατόν αν έμενες για μεγαλύτερο διάστημα. Θα ήθελα να δω τις ικανότητές σου και βλέπουμε...

-Εντάξει δάσκαλε, ευχαριστώ. 

Το απόγευμα κιόλας με ανέλαβε ένας εκπαιδευτής. Καλά αγγλικά, προσήλωση στην λεπτομέρεια. Θαύμα για τα δεδομένα της Κίνας! Την επόμενη μέρα το μεσημέρι ανέλαβε άλλος.  Ο πρώτος είχε δουλειά γιατί είχε υπ' ευθύνη του το παιδικό τμήμα... Μολονότι ο δεύτερος μιλούσε το ίδιο καλά αγγλικά και με δεδομένο ότι λίγες εκφράσεις στα κινέζικα έχουν αρχίσει να μου είναι οικείες η συνεννόηση ήταν και πάλι σε πολύ καλό επίπεδο. 

Η σχολή δεν είναι μεγάλη για τα πλαίσια της Κίνας, γεμάτη όμως παντού με φάτσες, όλες σαν να τις έχεις ξαναδεί... Μέσα διαθέτει και σχολείο για την βασική εκπαίδευση των μαθητών στην γραφή, την ανάγνωση και την εκμάθηση αγγλικών. Ο δάσκαλος του σχολείου που δεν είχε σχέση με Κουνγκ Φου ήταν ένας καλοστεκούμενος συμπαθέστατος μεσήλικας με βαμμένο μαλλί, μάλλον για να είναι πιο θελκτικός στα παιδιά... Στον πίνακα τα κείμενά του τα συνόδευε με όμορφα σκιτσάκια. Το μάθημα της καλλιγραφίας γινόταν στα πεζούλια. Το πινέλο με νερό γράφει μια χαρά στα ασπρισμένα από την σκόνη, λεία πέτρινα πεζούλια - μια τέλεια προσομοίωση του χαρτιού και του μελανιού. Σχεδόν κάθε βράδυ, στο τέλος του μαθήματος είχε ταινία, ενώ κάποιες άλλες φορές απλά έπαιζαν στο προαύλιο της σχολής μέχρι την κατάκλιση που ήταν 9-10 το βράδυ. 

Το φαΐ της σχολής μοναδικός συνδυασμός δημητριακών, λαχανικών και οσπρίων, υπέροχο, ελαφρύ και εξαιρετικά ενεργειακό, σχεδόν πάντα να συνοδευόταν από σούπα. Ίσως με το μόνο μειονέκτημα ίσως την συχνή επίσκεψη στην τουαλέτα (λίγο ενοχλητικό, ιδιαίτερα τα κρύα βράδια).

Όσον αφορά στην σχολή και τον τρόπο ενσωμάτωσης νέων μαθητών, ενδιαφέρον είχε η περίπτωση δυο ιδιαίτερα καλομαθημένων νεαρών που ήρθαν κατά την διάρκεια της παραμονής μου. Φαίνοταν πλουσιόπαιδα και στην αρχή δεν συμμετείχαν σε καμιά δραστηριότητα (πρωινό ξύπνημα καθημερινή εργασία κλπ), μίλαγαν άσχημα, πείραζαν τους άλλους και φέρονταν απρεπώς. Δεν άργησε να έρθει η κόντρα με έναν εκπαιδευτή και να δημιουργηθεί θέμα... Ωστόσο μένοντας εσώκλειστοι μέσα στην σχολή και με την μεσολάβηση του δασκάλου, μέχρι το τέλος της εβδομάδας, είχαν εναρμονιστεί σχεδόν πλήρως με τους ρυθμούς της και την ατμόσφαιρα της σχολής. Μάλιστα όταν επέστρεψα στη σχολή μετά από μερικές μέρες για να χαιρετήσω τον δάσκαλο και να πάρω ένα διαπιστευτήριο της εκπαίδευσής μου εκεί, τους βρήκα να αναδασώνουν την περιοχή έξω από τη σχολή (!)...

Το σύστημα απαιτεί πολύ υπομονή εφόσον κάθε στάση, κάθε κίνηση δαμάζει όχι μόνο το σώμα αλλά και το μυαλό. Η μέρα γίνεται νύχτα και η νύχτα μέρα χωρίς να νοιάζεσαι για τον χρόνο που περνάει. Σε μαθαίνει να ενσωματώνεις την ουσία του "τώρα" σε κάθε σου κίνηση, όσο απλή και αν είναι. Πραγματικά κάθε μάθημα εκεί με εμπότιζε με μια γερή δόση ζωής απομακρύνοντάς με ολοκληρωτικά από το κυνήγι το να φτάσω κάπου μέσα από αυτό που κάνω, δίχως αγωνία και κόπο. Μόνον σταματώντας έτσι τον χρόνο, τελικά μπορείς να χαρείς αυτό που είσαι και κάνεις.

Αναρωτιέμαι, ο χρόνος τελικά τι είναι; Μήπως η ιδέα του να ξεκινήσουμε από κάπου και να φτάσουμε κάπου αλλού; Άραγε αυτό μας δίνει τελικά την αίσθηση του χρόνου; Αν δεν υπάρχει αρχή και τέλος σε αυτό που κάνουμε, δεν ακυρώνουμε έτσι στην πράξη την ιδέα του χρόνου μέσα μας, με όλα τα ψυχοσωματικά δεινά που τον συνοδεύουν...;

Με αυτά και μ' εκείνα, κι ενώ όλα φαίνονταν αργά, σχεδόν "σταματημένα", στο τέλος, χωρίς βιασύνες κανενός είδους και δίχως να το καταλάβω, περνώντας ήρεμα την περισσότερη ώρα σε ειδικές στάσεις ή κάνοντας αργές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, βρέθηκα να έχω ολοκληρώσει ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό κύκλο μελετών αυτού του σπάνιου είδους Κουνγκ Φου. Έχοντας ήδη γνώση των μορφών "Σι Γι Πα", εμβάθυνα στην μεθοδολογία και στην ουσία της κίνησης μέσα από εξειδικευμένες ασκήσεις και τεχνικές.

Μαζί με τον δάσκαλο Γου Ναν Φανγκ

Ο δάσκαλος - πιο πολύ σαν ενέργεια δίπλα μου - όχι μόνο στην άσκηση αλλά και στην όποια δραστηριότητα των μαθητών, ταπεινός, υπομονετικός και πάντα με ένα αισιόδοξο μειδίαμα στο πρόσωπο. Καταπιάνονταν με οτιδήποτε είχε ανάγκη η σχολή από χειρωνακτική εργασία, χωρίς να κάνει διάκριση για τον εαυτό του. Η καθημερινότητα του ήταν συνυφασμένη άλλωστε με την εξάσκηση του Κουνγκ Φου καθώς κάθε του δράση ανέδυε το ιδιαίτερο ύφος της "Ένωσης της Καρδιάς με το Μυαλό"... Αφοσίωση, συγκέντρωση, απλότητα... 

Μια μέρα έφτιαχνε τα φαράσια καθαριότητος και μου επέτρεψε και τον βοήθησα επικοινωνώντας λιτά με τα λίγα κινέζικα που γνωρίζω, μιας και ο ίδιος δεν μιλάει αγγλικά. Τα επισκευάσαμε και στο τέλος τα καθαρίσαμε στο ποτάμι, κοντά, έξω από τη σχολή. Μέχρι το πέρας της εκπαίδευσης είχε καταφέρει να με ενσωματώσει χωρίς να το καταλάβω και μένα στην καθημερινότητά του και αυτό το ένιωσα ιδιαίτερα φεύγοντας... Ο δάσκαλος στο ελάχιστο αυτό διάστημα με την παρουσία και την απλότητά του, όχι μόνο κατάφερε να με κάνει να νιώσω τόσο γρήγορα μέρος της "οικογένειάς" του αλλά με "μύησε" στην ουσία του γνωστού Ζεν αποφθέγματος "Τι θαύμα, Τι μεγαλείο! Κουβαλάω ξύλα, βγάζω νερό!"*. 

Πριν φύγω, με κάλεσε στο γραφείο του να ελέγξει την πρόοδό μου και να μου διορθώσει τις τελευταίες λεπτομέρειες στην ύλη που έλαβα τις προηγούμενες μέρες. Η διδασκαλία του πριν το τέλος, δεν ήταν μόνο σωματική αλλά και πνευματική όπως ορίζει η φιλοσοφία του Τσαν.

Χαρακτηριστικά μου μετέφερε τα εξής.

Ο δάσκαλος αφιερώνει στον βιβλίο μου
Ο Ναός του Νεαρού Δασους

Εξάσκηση μπορούμε να κάνουμε μόνο 2 ώρες γιατί οι συνθήκες του δυτικού τρόπου ζωής μας δεν μας επιτρέπουν αλλά το Τσαν μπορεί να γίνεται 24 ώρες, διαρκώς σε όλες μας τις δράσεις. 

Το Κουνγκ Φου οφείλει και πρέπει να είναι κομμάτι της ζωής μας όχι για την μάχη με τους άλλους αλλά για την γαλήνη του νου και την αρμονία του σώματος με το σύμπαν.

Το Γου Κου Λουίν εντέλει είναι πατροπαράδοτη και ιδιαίτερα "εσωτερική μέθοδος". Ο ναός  Σαολίν το θεωρεί ως το υψηλότερο είδος Κουνγκ Φου. 
Ο λόγος είναι απλός, εναρμονίζει την Ειρήνη του Τσαν με την Δύναμη του Κουνγκ Φου. 

Αν έχεις το Τσαν στην καρδιά τότε το Κουνγκ Φου θα γίνει κάτι το απολύτως φυσικό.

Στο παρακάτω μικρό βίντεο, προσπάθησα να μεταφέρω την ατμόσφαιρα της καθημερινότας που έζησα στην Ακαδημία Σαολίν Γου Κου Λουίν φτιάχνοντάς το από πλάνα που κράτησα στην παραμονή μου εκεί...

Παραπομπές

• *Το απόφθεγμα προέρχεται από έναν κοσμικό μαθητή του Τσαν του 8ου αιώνα του Τσαν, τον Παν Γουίν 龐蘊 (Páng yùn,740-808), που όταν φωτίστηκε αναφώνησε:
  神通並妙用 Τί θαύμα, Τι μεγαλείο! 運水及槃柴 Κουβαλάω ξύλα, βγάζω νερό!
• Περισσότερα για τον μοναχό Σι Τζι Τσινγκ 释寂勤 (Shì Jì Qín 1831 - 1914), 27ης γενιάς μάχιμων μοναχών Σαολίν με το κοσμικό όνομα "Γου Κου Λουίν" μπορείτε να δείτε εδώ http://σαολιν.gr/wu-gu-lun-xin-yi-pa.aspx
• Περισσότερα για το βιογραφικό του δασκάλου Γου Ναν Φανγκ (ή Σι Ντε Φανγκ μπορείτε να βρείτε εδώ http://σαολιν.gr/monkslist/shi-de-fang-wu-gulun.aspx
• Περισσότερα για το σύστημα Σιν Γι Πα μπορείτε να δείτε εδώ http://σαολιν.gr/wu-gu-lun-xin-yi-pa.aspx

Επιδείξεις, παρουσιάσεις, παραστάσεις και αναπαραστάσεις...

Έχω ακούσει μερικούς συναδέλφους να λένε ειρωνικά ότι το Σαολίν κάνει μόνο για επιδείξεις (show) και ότι δεν έχει να κάνει με πολεμική τέχνη...

Πραγματικά εν μέρη έχουν κάποιο δίκιο γιατί φαίνεται να μην υπάρχει επαφή και ανταγωνισμός με τον γνωστό τρόπο (αγώνες, εξετάσεις κ.λπ.) ανάμεσα στους ασκούμενους.

Ωστόσο θα διαφωνήσω στο ότι δεν πρόκειται για πολεμική τέχνη γιατί πραγματικά το να χτυπάς κάποιον με 4, 6 ή 8 τρόπους, όπως γίνεται στα διάφορα δημοφιλή μαχητικά αθλήματα, αυτό δεν είναι τέχνη...

Οι μαχητικές φόρμες, του Σαολίν, τα λεγόμενα "Τάο Λου" 套路 (Tàolù) τα οποία αναπαριστούν εικονικές μάχες, κρύβουν πάντα 4 βασικούς τρόπους μάχης, χέρι (γροθιά ή παλάμη για άμυνα ή επίθεση) πόδια (λακτίσματα ή άλματα για αποφυγή) και συνδυασμένες τεχνικές κλειδώματος ή ρίψης που οι συνδυασμοί τους απαριθμούν δεκάδες τεχνικές άμεσης μάχης και επαφής.

Παράλληλα αυτές οι τεχνικές κρύβονται έντεχνα σε ένα σύνολο κινήσεων που εξωτερικά φαντάζει ως μια υπέροχη χορογραφία, χωρίς να φαίνεται ίχνος μάχης ή βίας απέναντι σε κάποιον αντίπαλο.

Αν λοιπόν θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε "πολεμική τέχνη" ένας είδος άσκησης για μαχητικούς σκοπούς θα ήταν αυτό ακριβώς.

Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι κάθε ξεχωριστή φόρμα του Σαολίν Κουνγκ Φου, όπως η γροθιά "Μικρός Χείμαρρος" Σιάο Χουνγκ Τσουάν 小洪拳 (Xiǎo Hóng Quán) ή η "Γροθιά των 7 Αστέρων" είναι αυτόνομα ολοκληρωμένα συστήματα πολεμικών τεχνών από μόνα τους...

Όπως στα ποιήματα ο ποιητής κρύβει έντεχνα και αλληγορικά τα νοήματα που θέλει να περάσει έτσι και στο Σαολίν Κουνγκ Φου οι όμορφες και περίτεχνες κινήσεις μιας φόρμας κρύβουν και μεταφέρουν την τεχνική και την γνώση χωρίς τον "ωμό" τρόπο της κυριολεξίας του να χτυπάς κάποιον στα αλήθεια.

Τώρα πόσο αποτελεσματικό είναι αυτό σε συνθήκες αυτοάμυνας, πραγματικά μόνο αν τύχει κάτι θα το μάθουμε στα αλήθεια... γιατί πολύ απλά το να κάνεις αυτοάμυνα είναι πολύ πιο πέρα από τις τεχνικές και τους κανόνες οποιασδήποτε πολεμικής τέχνης που ασκείται σε ρινγκ, τατάμι και προκαθορισμένα όρια με κανόνες και διαιτητές, αυτό το ξέρουμε καλά όλοι...

Θέαμα λοιπόν; Ναι, διάφορα "σόου" που δίνονται παρουσιάζοντας διάφορες δεξιότητες άοπλες και ένοπλες (με παραδοσιακά όπλα), υπάρχουν διαφορές στο πως γίνονται και από ποιον γίνονται. Άσχετα με αυτό όμως το Σαολίν Κουνγκ Φου αν και δεν θα μάθουμε εύκολα την αποτελεσματικότητά του του σε συνθήκες μάχης τουλάχιστον σίγουρα μπορεί να προσφέρει ένα όμορφο θέαμα και να εμπνεύσει για την ιστορία, την φιλοσοφία και τον πολιτισμό του...

Δεν αρνούμαι ότι πολλά σόου με θέμα το Σαολίν Κουνγκ Φου που περιοδεύουν ανά τον κόσμο και βρίσκει κάποιος σε αφθονία στο internet έχουν καθαρά εμπορικό χαρακτήρα. Επιδείξεις που ίσως θα τις χαρακτηρίζαμε και "καμένες" πλέον, γιατί έχει ξεφουσκώσει το ενδιαφέρον του κοινού που είδε και ξαναείδε επιδέξιους Κινέζους μαθητές από τις σχολές "Γου Σου" -  "Κουνγκ Φου" τις Κίνας, με πορτοκαλί ρόμπες και ξυρισμένα κεφάλια να αναπαριστούν τους μοναχούς Σαολίν και πολλοί να τους μπερδεύουν ακόμα ως αληθινούς μοναχούς...

Ωστόσο δεν μπορούμε να αρνηθούμε και την ουσιαστική συνεισφορά των αυθεντικών μαχητών Σαολίν που περιόδευσαν τον κόσμο και ξεκίνησαν να εμπνέουν ανθρώπους να ασχοληθούν με το σώμα και το πνεύμα τους με αυτόν τον ιδιαίτερο τρόπο που κάνει το Σαολίν.

Σε αυτή τη βάση υπάρχουν και παρουσιάσεις παραδοσιακού Σαολίν από σχολές που ασκούν από ιδανικό την τέχνη των μάχιμων μοναχών Σαολίν που σκοπό έχουν να εισάγουν τον κόσμο στο αυθεντικό πνεύμα της άσκησης  τέχνης της παράδοσης του Σαολίν Κουνγκ Φου.

Σε αυτές τις σχολές διοργανώνονται παρουσιάσεις ή παραστάσεις (με υλικό για την ιστορία της τέχνης του Σαολίν Κουνγκ Φου), αλλά όχι για επίδειξη, ούτε για να θαυμάσει κάποιος από "μακρυά" τις ιδιαίτερες ικανότητες και τα κατορθώματα ιδιαίτερων και χαρισματικών ατόμων που παίρνουν μέρος σε αυτές...

Γίνονται καθαρά από απλούς μαθητές και σκοπό έχουν να μεταδοθεί στον κόσμο έστω και για λίγο, χωρίς λόγια, χωρίς φιλοσοφίες και παραμυθιάσματα, άμεσα, από καρδιά σε καρδιά αυτό που νιώθει ο κάθε μαθητής στο καθημερινό του μάθημα... την μυσταγωγία του να υπερβεί το "γνωστό" και να μπει σε ένα κόσμο καθαρής δράσης χωρίς αναστολές και σκέψεις αμφιβολίας.

Ο πολεμιστής που δρα χωρίς να έχει τίποτε να χάσει και τίποτε να φοβηθεί, ξεπερνά τα όρια του εαυτού του και γίνεται για μια στιγμή ήρωας... Αυτό καλείται να κάνει και ο μαθητής σε κάθε μάθημα στο Παραδοσιακό Σαολίν Κουνγκ Φου. Να γίνει για μια - δυο ώρες λιοντάρι και να παλέψει με καθαρή καρδιά με τα όριά του.

Στο διάστημα αυτό το μυαλό, έστω και για λίγο, παύει να ερμηνεύει να δικαιολογεί και να καταδικάζει, ανίκανο να προλάβει την ταχύτητα της δράσης και αναγκαστικά ησυχάζει... Αυτή η ενοποίηση είναι η πεμπτουσία του Σαολίν Κουνγκ Φου.

Σε αυτή τη μάχη δεν υπάρχουν νικητές ή χαμένοι ούτε προϋποθέσεις, όπως ηλικία, ταλέντο, ιδιαίτερες ικανότητες και άλλες δικαιολογίες.

Το αποτέλεσμα που προάγεται με τον καιρό είναι θαυμαστό και είναι όμορφο να το μοιράζεται κανείς και με άλλους μέσω μιας παράστασης που δεν γίνεται αυτοσκοπός.

Το να μάχεται κάποιος να αλλάζει τον εαυτό του είναι πολύ πιο σημαντικό από το να προσπαθεί να αλλάζει ή να επιβάλλεται, ή να επιδεικνύεται στους άλλους.

Η καθημερινή "σκληρή" εργασία με το σώμα είναι το ζητούμενο, η αρχή και το τέλος, δεν υπάρχει τίποτα πέρα από αυτό.

Όλα αυτά με αφορμή την παράσταση που δόθηκε από την "Πηγή του Νεαρού Δάσους" Κορίνθου, "Η Παράδοση του Σαολίν Κουνγκ Φου" που έλαβε χώρα στο Δημοτικό θέατρο Κορίνθου στις 31/5/2014 υπέρ του Κοινωνικού Ιατρείου Αλληλεγγύης Κορίνθου.

Δείτε σχετικό υλικό εδώ http://www.shaolin.com.gr/news/parastasi-shaolin-korinthos-2014.aspx

Η αρχαία σοφία δεν έχει copyright...

Το Σαολίν Κουνγκ Φου την τελευταία δεκαετία έχει κάνει την εμφάνισή του αναμφισβήτητα πολύ δυναμικά σε όλο τον κόσμο. Φυσικό είναι κάθε τι που έχει επιτυχία να αποτελεί βορά εκμετάλλευσης του ονόματός του. Αυτή η φυσική έλξη και η γοητεία που ασκεί το όνομα Σαολίν οδήγησε πολλούς που ήθελαν να προσθέσουν αίγλη στο όνομα της σχολής τους να κολλήσουν και ένα "Σαολίν" απέξω στην ταμπέλα τους για προσελκύσουν και λίγο κόσμο παραπάνω...

Ιδιαίτερα στην Ελλάδα νιώθοντας το ψωμί που κρύβεται πίσω από τη λέξη Σαολίν πολλοί προσπάθησαν όχι μόνο να σφετεριστούν το μυστήριο που κρύβεται πίσω από το όνομα αυτό αλλά ακόμα περισσότερο να επιδιώκουν να κάνουν μονοπώλιο το όνομα με διάφορα τεχνάσματα.

Ένα πρώτο και ολίγον "ρηχό" μέσο είναι το επιχείρημα ότι το "δικό τους Σαολίν" είναι το μόνο αυθεντικό κάτι που δεν αντέχει βαθιά ανάλυση μιας και αναιρεί την αρχή της παράδοσης του ίδιου του Σαολίν που θέλει να μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και από δάσκαλο σε μαθητή.

Αν  κάποιος ήταν δημιουργός ενός καινούριου συστήματος, ναι θα μπορούσε να πει, "αυτό το σύστημα μου ανήκει, είμαι ιδρυτής και το ξέρω μόνον εγώ...!" άλλα στην περίπτωσή του παραδοσιακού Σαολίν αυτό φυσικά δεν στέκει γιατί απλά αν κάνει κάποιος ένα ξεχωριστό και "μοναδικό Σαολίν", απλά δεν είναι Σαολίν και είναι "κάτι" που έχει βγει από το κεφάλι του.

Επίσης βλέπουμε τελευταία να αφθονούν στο διαδίκτυο "επίσημοι" βαρύγδουποι φορείς θεσμικών συμβάσεων όπως "ομοσπονδία Σαολίν" που προκειμένου να στηρίξουν αυτές τις μορφές υποπίπτουν σε αντιφατικές δράσεις όπως την διοργάνωση εικονικών πρωταθλημάτων μοιράζοντας αβέρτα μετάλλια ή ορίζουν επίπεδα levels και άλλα κατασκευάσματα δυτικού τύπου βασισμένα στον ανταγωνισμό, συγχύζοντας τον κόσμο με το τι είναι Σαολίν.

Για του λόγου το αληθές, επίσημη ομοσπονδία Σαολίν ακόμα δεν υπάρχει στην Ελλάδα γιατί απλά δεν υπάρχει και Παγκόσμια Ομοσπονδία Σαολίν που να υπάγεται. Υπάρχει μόνο η Πανευρωπαϊκή κάτω από τον ίδιο τον ηγούμενο Σι Γιουγκ Σιν που είναι θεσμοθετημένη ως μέσο πολιτιστικής διάδοσης του πνεύματος του Σαολίν.

Με πικρία παρατηρούμε ανθρώπους που πρεσβεύουν το Ζεν να "στήνουν" και να σκηνοθετούν εικονικές σχολές με εικονικούς μαθητές μόνο και μόνο για να πείθουν τον κόσμο. Η κάνουν άλλα επικοινωνιακά παιχνίδια όπως παράδειγμα διαφορετικοί δικτυακοί τόποι που μεταφέρουν τις ίδιες πληροφορίες οδηγώντας ο ένας στον άλλον για να μπερδεύεται ο κόσμος.

Θέατρο πραγματικό με ανθρώπους, μυθομανείς από την φύση τους, τυλιγμένους σε ρόμπες με πομπώδεις ρόλους που έχουν πιστέψει το ψέμα τους αλλά δεν έχουν στο ελάχιστο ασκηθεί ή καταπονήσει τον εαυτό τους και δεν έχουν ποτέ υπάρξει κάτω από τη σκληρή επίβλεψη ενός δασκάλου για να δουν τα όριά τους.

Για μια φορά ακόμα θέλω να επιστήσω την προσοχή στους αναζητητές να μην τρώνε παραμύθι. Χωρίς ιδρώτα δεν χτίζεται "ενέργεια" όσο εξωτικά ονόματα και να έχει μια σχολή... Πηγαίνετε σε σχολές που γίνεται "δουλειά". Πρέπει να βράζουμε (σωματικά και ψυχολογικά) στους 100 βαθμούς για ότι κάνουμε, η μετριότητα είναι αρρώστια, η δεξιότητα και η γνώση δεν μας χαρίζεται ούτε κατακτάται με τίτλους και με μετάλλια αυτά είναι για να οριοθετούν την προσπάθειά μας και να φαινόμαστε ανώτεροι στους άλλους. Αυτοί που διοργανώνουν τέτοια πράγματα δεν έχουν τη στοιχειώδη νοημοσύνη μέσα τους να καταλάβουν ότι "Τσαν" ή "Ζεν" σημαίνει πάνω από όλα αλληλένδετη συνύπαρξη τον όντων όχι διαχωρισμός των σε "ανώτερο" και "κατώτερο".

Επίσης όλοι λένε ότι είναι Σαολίν αλλά λίγοι έχουν πατήσει στο ναό να τον επισκεφθούν έστω ή πήγαν μια φορά μόνο και μόνο να βγάλουν φωτογραφίες με ρόμπες και κομποσκοίνια για να αυτοχαρακτηριστούν δάσκαλοι. Πόσο δάσκαλοι του "Τσαν" μπορεί να είναι τέτοιοι άνθρωποι; Μάλλον Τσαρλατάνοι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν...

Ας είμαστε σοβαροί ...τι θα πει "Σαολίν", τι θα πει "Τσαν" ή "Ζεν"; Είναι ένα μέσο να πλουτίσει κανείς υλικά ή ψυχολογικά ή είναι ένας δρόμος απελευθέρωσης; Ας αναλογιστούμε λίγο.

Καλώς ή κακώς το Σαολίν Κουνγκ Φου και όλα τα παρελκόμενα (ιδέες, δράση, ιστορία κλπ) δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν γιατί είναι πάνω από όλα πολιτισμός και ο πολιτισμός δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Η αρχαία σοφία δεν έχει copyright και η παράδοση δεν είναι κτήμα μας. Αυτά είναι "πολιτισμός" και ο πολιτισμός δεν πρέπει να έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα ούτε να κρύβει ιδιοτέλεια. Πόσο μάλλον το ίδιο το Σαολίν που ο κύριος πυρήνας της φιλοσοφίας του είναι εξάλειψη της ατομικότητας του "εγώ"...

Το να είναι ο καθένας μόνος του και να προσπαθεί να επιβληθεί στους άλλους με κάθε τρόπο είναι το σύνηθες... Το να παλέψει κανείς για τη συνύπαρξη την ενότητα τα οποία συνάγουν τον πολιτισμό είναι η επανάσταση. Η κουλτούρα των Σαολίν μπορεί να γίνει ένα όπλο για αυτήν την επανάσταση, όσοι έχουν αποφασίσει να είναι απόστολοι αυτής της ιδέας ας κοιτάξουν να μην το κάψουν αυτό το χαρτί...

"Εσωτερικές" και "εξωτερικές" πολεμικές τέχνες

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τάι Τσι και Τσι Κουνγκ (World Tai Chi and Qigong Day) που γίνεται κάθε χρόνο το τελευταίο Σάββατο του Απριλίου για τη διάδοση και εξάπλωση της Τέχνης της "Ύψιστης Αρχής" - Τάι Τσι 太极 (Tài Jí) και της "Καλλιέργειας της Ζωτικής Ενέργειας" - Τσι Κουνγκ 气功 (Qì Gōng) αξίζει να θίξουμε ένα θέμα που συνηθίζει να αποτελεί αντικείμενο μιας "ευγενικής" διαμάχης μεταξύ των ασκούμενων των πολεμικών τεχνών για το ποιο είδος πολεμικών τεχνών είναι αποτελεσματικότερο και ωφελιμότερο - Οι "Εξωτερικές Πολεμικές Τέχνες" - Γουέι Τζιά 外家 (Wài Jiā) ή τα λεγόμενα "Εσωτερικά Συστήματα" - Νέι Τζιά 内家拳 (Nèi Jiā).

Για να καταλάβουμε την διαφορά, οι δύο όροι αναφέρονται στον τρόπο χρήσης της δύναμης του σώματος. Η διαφορά βρίσκεται στο ότι οι εσωτερικές πολεμικές τέχνες, για να πετύχουν παραγωγή δύναμης και ενέργειας βασίζονται στην ομαλή ροή της ζωτικής ενέργειας ή αλλιώς Τσι 气 (Qì). Αυτό επιτυγχάνεται με αρμονικές ήρεμες κυκλικές κίνησες που εκμεταλλεύονται τις φυγόκεντρες και βαρυτικές δυνάμεις του σώματος.  Η "πρόθεση" του ασκούμενου επίσης παίζει καθοριστικό ρόλο στο να διαχειρίζεται έξυπνα το κέντρο βάρος του σώματος κάνοντας χρήση του "άδειου" και του "γεμάτου" (Γιν & Γιάνγκ). Από την άλλη οι εξωτερικές μαχητικές τέχνες, ψάχνουν τον "σκληρό" - ευθύ δρόμο της άμεσης εφαρμογής με γρήγορες κινήσεις και μετατοπίσεις του σώματος βασισμένες στην μυϊκή δύναμη και την ταχύτητα.

Όμως πριν μιλήσουμε περαιτέρω για το πρακτικό μέρος ας ρίξουμε μια ματιά στο ιστορικό υπόβαθρο στο πως προέκυψε η ανάγκη των εσωτερικών "μαλακών" πολεμικών τεχνών...

Ο ναός Σαολίν υπήρξε η πρώτη ακαδημία πολεμικών τεχνών στην Κίνα γιατί ήταν σεβαστός ως η γενετηρά του βουδισμού Τσάν (ή Ζεν) . Τον επισκεπτόταν να μαθητεύσουν εκεί σπουδαίες προσωπικότητες από κάθε δυναστεία που πέρασε.

Ο Τσαν Σαν Φανγκ 张三丰 (Zhāng Sān Fēng) αν και ο ίδιος ήταν ταοϊστής υπήρξε σπουδαστής του ναού Σαολίν, στην περίοδο της δυναστείας Σουνγκ 宋朝 (Sòng Cháo 960 - 1278). Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης του Σαολίν Κουνγκ Φου, λέγεται ότι αποσύρθηκε στο βουνό Γου Ντανγκ 武当山 (Wǔ Dāng Shān), σαν ερημίτης. Εκεί ίδρυσε το Τάι Τσι Τσουάν την "Γροθιά της Ύψιστης Αρχής"...

Ωστόσο οι ιστορικές αναφορές για τις μαλακές φόρμες ανάγονται ακόμα πιο πριν, στην περίοδο της δυναστείας Τάνγκ 唐朝 (Tang 618 - 906 μ.Χ.), όπου υπάρχουν πληροφορίες ότι στο ναό Σαολίν δημιουργήθηκαν κάποια "μαλακά" σύνολα, οι λεγόμενες φόρμες "Μιέν Τσουάν" 绵拳 (Mián Quán) Σαολίν.

Οι μοναχοί Σαολίν λόγω της σκληρής, επίπονης και της συνεχούς εξωτερίκευσης της ενέργειάς τους που απαιτούσε η εξάσκησή τους , άρχισαν να παρουσιάζουν συμπτώματα υπερκόπωσης που τα ονόμασαν Σαν Κουνγκ 散功 (Sàn Gōng), κατά λέξη "Διασκόρπιση Ενέργειας".

Για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα δημιούργησαν τις φόρμες Μιέν Τσουάν, οι οποίες προκαλούσαν την εσωτερίκευση της ενέργειας, την ανοικοδόμησή και την θεραπεία της. Ήταν δηλαδή ένας τρόπος φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης της φυσικής ροής της ενέργειας όπου είχε υπερβεί τα όρια και είχε προκαλέσει τραυματισμούς ή χρόνια κόπωση.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η "Γροθιά του Βαμβακιού" Σαολίν - Ρόου Τσουάν 少林柔拳 (Shàolín Róu Quán) όπου η αρχαία πρακτική Σαολίν έχει εξελίξει την εσωτερική άσκηση Νέι Κουνγκ 內功 (Nèi Gōng) σε πλήρη κίνηση αυτοάμυνας γνωστή ως Σαολίν Ρου Τσουάν (απαλή πυγμαχία) η οποία ασκείται ακόμα και τώρα κυρίως από τους γέροντας μοναχούς της μονής Σαολίν.

Το Σαολίν Ρου Τσουάν έχει ασκήσει μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη του παραδοσιακού Σαολίν Γου Κουνγκ (μαχητικές τέχνες του ναού Σαολίν). Οι κινήσεις, οι στάσεις και οι αρχές είναι παρούσες σε όλη την μετέπειτα ύλη του Σαολίν Γου Κουνγκ και όχι μόνο. Στην πραγματικότητα όμως, η αξία της αυτοάμυνας είναι δευτερεύον έναντι του πλεονεκτήματος της διατήρησης της υγείας.

Το Ρόου Τσουάν δεν έχει ασκήσει επιρροή μόνο στο Σαολίν. Τα αρχαία σύνολα Σαολίν Νέι Κουνγκ (όπως η "Πραγματεία αλλαγής μυών/τενόντων" - Γι Τζιν Τζινγκ 易筋经 Yì Jīn Jīng) και Τσι Κουνγκ (όπως τα "Οκτώ κομμάτια μεταξιού" Πα Τουάν Τζιν - 少林八段锦 Shàolín Bā Duàn Jǐn) καθώς και οι μορφές Σαολίν Ζου Τσουάν είναι επίσης η αρχαία ρίζα του Τάι Τσι Τσουάν και σχετίζονται άμεσα με τις 13 θεμελιώδεις κινήσεις που βρίσκονται στο Τάι Τσι Τσουάν.

Ιδιαίτερα στη "Γροθιά διαμάντι" Τζιν Γκανγκ Τσουάν 金刚拳 (Jīn Gāng Quán) που χρονολογείται από την περίοδο της δυναστείας Τάνγκ 唐朝 (Tang 618 - 906 μ.Χ.), μπορούμε να διακρίνουμε πολλά χαρακτηριστικά της επιρροής που άσκησε στο Τάι Τσι όπως την κίνηση των Χέριων σαν "Σύννεφα" και το σκάσιμο της γροθιάς στην παλάμη (Γροθιά Διαμάντι) που στην παλαιά μορφή Τάι Τσι "Γι Λου" φέρει ακόμα και το όνομα Τζι Γκάνγκ 金刚捣碓 (Jīn Gāng Dǎo Duì) "Χτύπημα με Γροθιά Διαμάντι".

Λόγω της κοντινής απόστασής του χωριού που αναπτύχθηκε το Τάι Τσι Τσουαν, το χωριό Τσεν Τζιά Γκού 陳家溝 (Chén Jiā Gōu) της επαρχίας Χενάν από τη μονή Σαολίν, απορρόφησαν πολλές τεχνικές από το Σαολίν Νέι Κουνγκ, το Σαολίν Ρόου Τσουάν καθώς και πολλές άλλες "εξωτερικές" τεχνικές των Σαολίν που περιλαμβάνουν σύνολα Γου Κουνγκ από την εποχή των δυναστειών Σονγκ και Γιουάν, όπως την Μακριά γροθιά Τάι Ζου 太祖长拳 (Tài Zǔ Zhǎng Quán)太祖长拳 (Tài Zǔ Zhǎng Quán) και την Γροθιά Μικρός Χείμαρρος 小洪拳 (Xiǎo Hóng Quán), το οποίο για να εκτελεστεί σωστά θα πρέπει να έχει ένα "εσωτερικό" πνεύμα.

Συνεπώς δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το ότι ακόμα και σήμερα η κατάρτιση των ασκούμενων και ειδικά των νέων παιδιών στο χωριό - γενέτηρά του Ται Τσι - Τσεν Τζια Γκού είναι καθαρά κατάρτιση Σαολίν. Ταξιδεύοντας και διαμένοντας στο χωριό μπορεί να γίνει μάρτυρας όλων των παραπάνω και θα δει στις αυλές των σπιτιών που διδάσκονται πατροπαράδοτα από πατέρα σε γιο τα αρχέγονα στυλ Ται Τσι, να ασκούνται παράλληλα και οι παραδοσιακές φόρμες Σαολίν όπως τη "Μακριά γροθιά" Τάι Ζου 太祖长拳 και τη "Γροθιά Ανάμεσα στα Χέρια" Τονγκ Μπέι Τσουάν 通臂拳 (Tōng Bì Quán).... (Δείτε σχετικό βίντεο από το ταξίδι μου στο χωριό Τσεν Τζια Γκου)

Μετά από αυτή την σύντομη ιστορική ανασκόπηση μπορούμε να πούμε με σαφήνεια ότι πολλές εσωτερικές τεχνικές που αναπτύχθηκαν στον ναό Σαολίν επηρέασαν το Τάι Τσι και το Τσι Κουνγκ γεννήθηκαν και στους κόλπους των σκληρών πολεμικών τεχνικών όπως του ναού Σαολίν και τελικά δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικές αλλά αντίθετα, είναι συμπληρωματικές και απαραίτητες για μια εξισορροπημένη άσκηση τόσο του "εξωτερικού" όσο και του "εξωτερικού".

Συνεπώς είναι λάθος να προσπαθεί κάποιος να αποκλείσει το "σκληρό" από το "μαλακό" αυτό από μόνο του είναι μια ανισορροπία καθώς και οι δύο έννοιες είναι αδιαχώριστες όψεις του ίδιου νομίσματος. 'Ένας νεαρός ασκούμενος που έχει περίσσια ενέργεια έχει ανάγκη από έντονη και δυναμική άσκηση ώστε να μπορέσει να "χτίσει" το σώμα του καθώς πρέπει να δέσει το μυοσκελετικό του σύστημα, όμως καθώς περνάει ο χρόνος πρέπει να αρχίσει να επενδύει στην εσωτερική του δύναμη και να βελτιώνει το ενεργειακό του δυναμικό. Οφείλει να προσέχει την ζωτική του δύναμη και να την ενισχύει για να έχει εσωτερική υγεία και πνευματική διαύγεια μέσω των ασκήσεων Τσι Κουνγκ και μαλακών φορμών όπως το Τάι Τσι το Ρόου Τσουάν, ή το Τσι Γκάνγκ Τσουάν.

Ακόμα πιο πέρα σε ένα βαθύτερο επίπεδο άσκησης ο ασκούμενος καταλαβαίνει ότι αυτές οι έννοιες όχι μόνο δεν μπορούν να διαχωριστούν αλλά οφείλουν να συνυπάρχουν για να έχουμε την βέλτιστη απόδοση του σώματος και του πνεύματος. Μάλιστα υπάρχουν φόρμες που κάνουν την επιτομή του συνδυασμού σκληρού και μαλακού όπως η "Γροθιά της Καρδίας και της Πρόθεσης" 少林形意拳 - Σιν Γι Τσουάν (Xíng Yì Quán) που εκεί ο μαθητής βιώνει την αρμονία της κίνησης που πηγάζει από έναν άλλο παράγοντα, την έμπνευση. Εκεί έχουμε την απόλυτη ενότητα του σώματος και του πνεύματος, όπου το σκληρό και μαλακό παύουν να υφίστανται σαν έννοιες το άδειο και το γεμάτο γίνονται ένα και το μέσα και το έξω το ίδιο και το αυτό... Αυτή είναι τελικά και η ολοκλήρωση της "Ύψιστης Αρχής" που ενοποιεί ό,τι έχει διαιρεθεί από την περιορισμένη αντίληψη του νου να χωρίζει τον κόσμο σε αντιθέσεις ανεξάρτητες την μία από την άλλη.

Πατροπαράδοτα στην Κίνα κάθε σχολή εξωτερικού στυλ έχει και κάποιο σύστημα αποθεραπείας και αποκατάστασης της ζωτικής ενέργειας και κάθε σχολή εσωτερικών τεχνών έχει ένα πρόγραμμα εκγύμνασης που περιλαμβάνει και έντονη άσκηση. Το "Τσι" δεν μπορεί να χτιστεί μόνο με την πρόθεση ή την φαντασία χρειάζεται "σκληρή δουλειά" αυτό σημαίνει ο όρος "Κουνγκ". Αυτό μπορεί να το διακρίνει και να το εμπεδώσει κανείς αν ταξιδέψει ο ίδιος εκεί που γεννήθηκαν όλα αυτά...

Πηγές: en.wikipedia.org, shaolin.com.gr, shaolintemple.gr, taiji.com.gr
Προσωπική εμπειρία σε σχολές της Κίνας

Από περιήγηση του 2013 στο χωριό Τσεν Τζια Γκού
Τσεν Ται Τσι (Παλαιά Μορφή 老架一路 (Lǎo Jià Yī Lù)

Από το 2006 στο ναό Φα Ουάνγκ

"Γροθιά διαμάντι" Τζιν Γκανγκ Τσουάν 金刚拳 (Jīn Gāng Quán)

Ο ανταγωνισμός

Στις πολεμικές τέχνες διακρίνουμε πολλές φορές τα συστήματα που ασκούνται ως "παραδοσιακά" ή "αγωνιστικά".

Η επιλογή μιας παραδοσιακής πολεμικής τέχνης για άσκηση γίνεται από πολλούς ενδιαφερόμενους που θέλουν να ασκηθούν χωρίς αρχικά να προσβλέπουν σε οποιαδήποτε είδους διάκριση.

Αν και πολλές σχολές ισχυρίζονται ότι κάνουν παραδοσιακό βλέπουμε να έχουν βαθμίδες επιπέδων, ζώνες, αγώνες και όλα τα παρελκόμενα.

Όσον αφορά τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες (Κινέζικες ή Ιαπωνικές) μπορούμε να τις ορίσουμε ως τις τέχνες που ασκούνται όπως στο παρελθόν με σκοπό να προετοιμάσουν το σώμα και το πνεύμα ώστε να στέκεται ακέραιο και ικανό σε δύσκολες περιστάσεις (μάχες σώμα με σώμα ή καταστάσεις υψηλού κινδύνου) και δεν αποσκοπούν στην απόκτηση κάποιου βραβείου ή βαθμού.

Σήμερα το κίνητρο στις περισσότερες σχολές άσκησης πολεμικών τεχνών είναι άλλο, ζώνες μετάλλια, πρωταθλήματα και έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των ασκούμενων.

Τα όρια του ασκούμενου περιορίζονται στην κατάκτηση μιας ζώνης, ή στην επικράτηση σε έναν αγώνα έναντι κάποιου αντιπάλου κλπ. Παλαιότερα τα όρια της άσκησής δεν υφίσταντο γιατί πάντα υπήρχε ο κίνδυνος να βρεθεί κάποιος δυνατότερος στην μάχη και το κόστος θα ήταν η ίδια η ζωή. Συνεπώς, βραβεία και εφήμεροι τίτλοι μάλλον θα ήταν ανόητο να επιζητεί και να κατέχει κάποιος.

Ειδικά ο Βουδισμός Ζεν που έχει επηρεάσει τη φιλοσοφία των πολεμικών τεχνών της ανατολής υπαγορεύει την εγκατάλειψη κάθε προσδοκίας που επιβεβαιώνει τη ψευδή αίσθηση του "εγώ" και υποδεικνύει το να βιώνει κάποιος τη στιγμή στο ακέραιο χωρίς περισπασμούς και φαντασιώσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πολεμιστές Σαμουράι στη Ιαπωνία που υιοθέτησαν το Ζεν περισσότερο σαν ανάγκη να ξεφύγουν από την συνεχή πίεση που είχαν στο να χάσουν την ζωή τους από στιγμή σε στιγμή βάσει του σκληρού κώδικα Μπουσίντο και της υπακοής τους προς τον αυτοκράτορα. Έτσι έμαθαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ανιδιοτελώς χωρίς καμία μέριμνα ανταπόδοσης απαλλαγμένοι από το άγχος της αποτυχίας ή της επιβεβαίωσης.

Άλλωστε όσοι ασχολούνται χρόνια με τις πολεμικές τέχνες ξέρουν πολύ καλά ενδόμυχα ότι όλες οι περίτεχνες και καλοδουλεμένες τεχνικές ακόμα και οποιοσδήποτε τίτλος (νταν, χρώμα ζώνης κλπ) απέχουν πολύ από το να εγγυηθούν την αποτελεσματικότητά τους. Η πραγματική εφαρμογή και η ουσία κάθε τεχνικής δοκιμάζεται μόνο στην ετοιμότητα που προσφέρει στο σώμα και στο πνεύμα για κάθε είδους δύσκολη περίσταση.

Ακόμα και οι δάσκαλοι μέχρι και τα μέσα του 20ου αιώνα δεν μετριόνταν στα διπλώματα και στις κατακτήσεις τους αλλά στη δυνατότητα να αποδεικνύουν έμπρακτα τις ικανότητες τους και την μετάδοση αυτών των ικανοτήτων στους μαθητές τους.

Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η εφεύρεση των αξιολογήσεων είναι ένα δυτικό κατασκεύασμα που έχει την βάση του στην ανταγωνιστικότητα της σημερινής λογικής του να "έχεις" έναντι του να "είσαι".

Έχουμε γαλουχηθεί στο να αξιολογούμαστε από μικρά παιδιά. "Κάτσε καλά για να σου πάρω το παιχνίδι", "διάβασε να πάρεις καλό βαθμό", "πέρνα τις εξετάσεις να σπουδάσεις", "κάνε πωλήσεις να προαχθείς", έχουμε μάθει να δουλεύουμε για να πάρουμε ένα μισθό ή να δουλεύουμε επιπλέον να πάρουμε και το μπόνους κ.ο.κ.

Η κοινωνία πλέον παγκοσμίως είναι δομημένη στην ανταγωνιστικότητα όπου μάλιστα αυτή αποτελεί και το θεμέλιο της λεγόμενης "ανάπτυξης" σήμερα.

Ας δούμε όμως ιστορικά όλη η εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού που έχει βασιστεί.

Τι εμπνέει κάποιον να κάνει σωστά τη δουλειά του και να δώσει τον καλύτερό του εαυτό για να πετύχει αυτό που θέλει, ένας αγρότης, ένας τεχνίτης, ή ο επιστήμονας που κοιμάται και ξυπνά σπάζοντας το μυαλό του να βρει ιδέες για το πως να λύσει ένα πρόβλημα;

Πολύ απλά, η Αγάπη για αυτό που κάνει.

Αν κάποιος αγαπάει αυτό που κάνει αφιερώνεται ανιδιοτελώς σε αυτό και δεν κοιτά το ρολόι, ούτε πόσα θα βγάλει γι' αυτό που κάνει, ούτε τι τίτλο θα κερδίσει, ούτε τι κάνει ο άλλος συνάδελφός του δίπλα του.

Μήπως αυτός ο τρόπος σκέψης της απόκτησης ανταμοιβών γέμισε μια κοινωνία ανθρώπους που δρουν με βάση αυτό το σκεπτικό; Μας θυμίζει τίποτα αυτό από τους ανθρώπους που κυβερνούν τον κόσμο σήμερα;

Δυστυχώς η κοντόφθαλμη σκέψη του "να κάνουμε τη δουλειά μας όπως όπως, να αρπάξουμε ότι μπορούμε και να φύγουμε" χαρακτηρίζει τους πολιτικούς μας και είναι ένα βαθύ αίτιο της κρίσης.

Αλλά το σφάλμα δεν εδρεύει μόνο σε αυτούς αλλά και σε κάθε έναν από εμάς.

Όταν επιδιώκουμε κάτι άλλο πέραν από αυτό που κάνουμε κάθε στιγμή απλά ζούμε σε μια συνεχή σύγκρουση σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που θα θέλαμε να είμαστε, αυτή η συνεχής πάλη και αγωνία είναι πραγματικά επίπονη.

Αυτό δυστυχώς δεν ισχύει μόνο για υλικά αποκτήματα, αλλά και για πνευματικά.

Παράδειγμα μπορεί κάποιος να κάνει διαλογισμό μόνο και μόνο για να αποκτήσει τη φώτιση...;

Μια χαρακτηριστική Τσαν (Ζεν) ιστορία μας παρουσιάζει γλαφυρά την αντίφαση μιας τέτοιας επιδίωξης.

Ο σεβαστός βουδιστής ηγούμενος Ναν Γιουέ Χουάι Ρανγκ, ένας μεγάλος μαθητής του έκτου Πατριάρχη Χούι Νένγκ, ρώτησε τον μοναχό Μα Ζου Ντάο Γι:

"Γιατί κάνετε διαλογισμό;"

Αυτός απάντησε: "Επειδή θέλω να γίνω ένας Βούδας".

Στη συνέχεια ο Χουάι Ρανγκ πήρε ένα τούβλο και το γυάλιζε μπροστά στο ερημητήριο του Μα Ζου όλη μέρα, κάθε μέρα.

Μια μέρα, ο Μα Ζου τον ρώτησε: "Γιατί γυαλίζετε το τούβλο;"

Ο Χουάι Ρανγκ απάντησε: "Θέλω να το κάνω καθρέφτη."

Ο Μα Ζου ρώτησε, "Πώς μπορείτε να κάνετε έναν καθρέφτη γυαλίζοντας ένα τούβλο;"

Ο Χουάι Ρανγκ είπε: "Αν δεν μπορώ να κάνω έναν καθρέφτη γυαλίζοντας ένα τούβλο, πώς μπορείτε εσείς να γίνετε ένας Βούδας με το να κάθεστε σε διαλογισμό...;"

Δείτε περισσότερες διδακτικές ιστορίες και τι είναι το Τσαν εδώ.

Κάποιος έχει πει ότι "μια δουλειά που γίνεται σωστά είναι αφιερωμένη στο θεό".

Πραγματικά αν κάποιος κάνει καλή δουλειά η ανταμοιβή του έρχεται σαν δώρο, δεν την επιδιώκει - δεν την επιζητεί. Ο σκοπός είναι να ενωθούμε με την ανώτερη νοημοσύνη του σύμπαντος από όπου πηγάζει η έμπνευση και ανεξάντλητη δημιουργικότητα.

Αυτή η ένωση για να επιτευχθεί πρέπει να δωθούμε ολοκληρωτικά σε αυτό που κάνουμε. Αν το πετύχουμε αυτό, ό,τι κάνουμε μας δίνει χαρά, είναι χρηστικό και βοηθά τους γύρω μας χωρίς να μετρά δόξες και τιμές.

Ένα ζωντανό παράδειγμα είναι τα παιδιά. Ό,τι κάνουν, θέλουν να το χαίρονται πρώτα, αλλιώς τους είναι βαρετό. Επειδή όμως εμείς θέλουμε με το ζόρι να το κάνουν τους τάζουμε ανταμοιβές δηλαδή χρησιμοποιούμε τον εύκολο τρόπος της "δωροδοκίας"...

Αντί να βρούμε ένα τρόπο να  αγαπήσουν αυτό που κάνουν βρίσκουμε τον "βρώμικο και γρήγορο" τρόπο να τα υποχρεώσουμε να το κάνουν. Αυτή είναι η παιδεία σήμερα γι' αυτό ίσως δεν είναι και η ώρα η ανθρωπότητα να πάει μπροστά. (Πάνω σε αυτό το ζήτημα αξίζει να δείτε μια ενδιαφέρον μελέτη για εναλλακτικούς τρόπους εκπαίδευσης εδώ.)

Αν οι παραδοσιακές πολεμικές τέχνες θέλουν να αποσκοπούν στη καλλιέργεια του ανθρώπου όπως διακυβεύουν τουλάχιστον, ας κάνουν την διαφορά και ας κοιτάξουν πιο πέρα από τα "χαρτιά" και τα "επίπεδα" και ας διδάξουν ότι αυτό που κάνουμε πρέπει να το χαιρόμαστε πρώτα.

Έτσι μπορούμε να μιλάμε περισσότερο για μια παραδοσιακή "τέχνη" παρά για "πολεμική" που έχουμε ιδιαίτερα ανάγκη στις μέρες μας.

Λεξιλόγιο
Μπουσίντο 武士道 (Bushidō)
Ναν Γιουέ Χουάι Ρανγκ 南嶽懐譲 (Nán Yuè Huái Ràng, 677–744)
Μα Ζου Ντάο Γι 馬祖道 (Mǎ Zŭ Dào Yī, 709–788)

Περί των συστημάτων αξιολόγησης στο Σαολίν Κουνγκ Φου...

Όταν ο Τσουί Γουέι Γου Σουέ  翠微無學 (Cuì Wēi Wú Xué) είχε ερωτηθεί από το μοναχό 雲門文偃 (Yún Mén Wén Yǎn 864-949 μ.Χ.) σχετικά με την έννοια του Βουδισμού που τότε συνηθιζόταν να εκφράζεται με το ερώτημα "γιατί ο Μποντιντάρμα ήρθε από την Δύση;" είπε:
- Περίμενε μέχρι να φύγουν όλοι και θα σου πω...
Λίγη ώρα αργότερα, ο μοναχός τον πλησίασε ξανά και είπε:
- Δεν υπάρχει κανείς εδώ τώρα. Παρακαλώ απαντήστε μου."
Ο Τσουί Γουέι τον οδήγησε στον κήπο όπου υπήρχε ένα άλσος από μπαμπού χωρίς να λέει τίποτα (...)
Παρόλα αυτά ο μαθητής ήταν ακόμα μπερδεμένος, έτσι ο μοναχός Τσουί Γουέι του είπε:
- Να αυτό είναι ένα κοντό μπαμπού ...να αυτό ένα ψηλό μπαμπού! 

Για τους γνώστες της κινεζικής ακολουθεί και ο αυθεντικός διάλογος:

問、如何是西來的的意。
Wèn, rúhé shì xi lái de de yì
翠微曰、待無人即向汝説。
Cuìwēi yuē, dài wúrén jí xiàng rǔ shuō.
師良久曰。
Shī liángjiǔ yuē.
無人也請師説。
Wúrén yě qǐng shī shuō.
翠微下禪床引師入竹園。
Cuìwēi xià chán chuáng yǐn shī rù zhúyuán.
師又曰、無人也請和尚説。
Shī yòu yuē, wúrén yě qǐng héshàng shuō.
翠微指竹曰、遮竿得恁麼長、那竿得恁麼短。

Cuì wéi zhǐ zhú yuē, zhē gān de nèn me zhǎng, nà gān de nèn me duǎn.